Genel

Uçakların neden beyaz olduğunun sırrı çözüldü!

Havalimanlarında veya gökyüzünde gördüğünüz ticari uçakların neredeyse tamamı beyaz renkte süzülüyor. Milyar dolarlık havacılık endüstrisi, bu tercihi estetik kaygılarla değil, tamamen stratejik ve ekonomik nedenlerle yapıyor. Yakıt tasarrufundan uçuş güvenliğine kadar pek çok kritik detay, gökyüzündeki beyaz hakimiyetinin arkasında yatıyor. İşte o rengin perde arkasındaki sırlar...

Havayolu şirketleri logolarını ve kurumsal renklerini değiştirse de uçak gövdelerinde beyaz renkten vazgeçmiyor. Mühendisler, 'Liveries' denilen bu boyama işleminde beyazı tercih ederken aslında uçağın ömrünü uzatmayı hedefliyor. Çünkü beyaz renk, güneş ışığını ve radyasyonu en iyi yansıtan kalkan görevi görüyor. Uçaklar hem uçuş sırasında atmosferin ince tabakalarında yüksek UV ışınlarına maruz kalıyor hem de park halindeyken güneş altında bekliyor. Beyaz boya, gövdenin aşırı ısınmasını engelliyor ve kabin içi soğutma sistemlerine binen yükü hafifletiyor. Koyu renkli uçaklarda ise gövde sıcaklığı hızla artıyor ve bu durum hassas kompozit parçaların daha çabuk yıpranmasına neden oluyor.

YAKIT FATURASINI VE BAKIM MASRAFINI DÜŞÜRÜYOR

İşin ekonomik boyutu doğrudan şirketin kasasını ilgilendiriyor. Uçağı boyamak demek, gövdeye yüzlerce kilogramlık ek yük bindirmek anlamına geliyor. Beyaz boya, diğer pigmentli boyalara göre daha hafif olduğu için uçağın toplam ağırlığını aşağı çekiyor. Hafifleyen uçak daha az yakıt harcıyor ve şirketlere ciddi bir tasarruf sağlıyor. Ayrıca atmosferik koşullara en çok direnen renk beyaz olduğu için solma ve matlaşma derdi yaşanmıyor. Bir uçağı yeniden boyamanın 300 bin doları bulduğu düşünülürse, şirketler beyaz renk kullanarak bu devasa maliyetten ve uçağın haftalarca serviste kalmasından kurtuluyor.

TEKNİSYENLER HATAYI DAHA HIZLI GÖRÜYOR

Güvenlik protokollerinde de beyaz zemin büyük bir avantaj yaratıyor. Bakım teknisyenleri; uçak gövdesinde oluşabilecek en ufak bir çatlağı, yağ sızıntısını veya korozyon izini beyaz zemin üzerinde anında fark ediyor. Koyu renkli bir gövdede gizlenebilecek hasarlar, beyaz boya sayesinde 'ben buradayım' diyor. Ayrıca araştırmalar, kuşların beyaz uçakları gökyüzünde daha rahat ayırt ettiğini ve bu sayede kuş çarpması riskinin azaldığını gösteriyor. Ticari operasyonlarda ise kiralama şirketleri beyaz uçakları el üstünde tutuyor. Uçak el değiştirdiğinde komple boya masrafına girmeden sadece logo değişimiyle yeni filoya katılıyor, bu da ikinci el piyasasında süreci hızlandırıyor.