Kırsalın boşalması, Avrupa'nın göbeğinde okulların kapanmasına ve yerel ekonominin çökmesine neden olunca, teşvik paketleri devreye girdi. Sicilya'dan İsviçre Alplerine, İrlanda kıyılarına kadar birçok noktada cazip fırsatlar var. Ancak bu rüya gibi tekliflerin altına imza atmadan önce, yerine getirilmesi gereken 'zorunlu' maddelere dikkat etmek gerekiyor. İşte bedava ev sahibi olmanın yolu ve kuralları...

SİCİLYA'DA TAŞ EVLER 1 EURO

İtalya'nın güneyindeki Gangi kasabası, bu modelin en popüler adresi. Belediye, yıllardır kapısı açılmayan taş evleri ya bedelsiz ya da 1 Euro gibi sembolik bir rakama devrediyor.

Ancak anahtarı almakla iş bitmiyor. Alıcının, harabeye dönmüş bu yapıları en geç 3 yıl içinde restore etmesi şart. Üstelik bu restorasyonun 'kafana göre' değil, aslına uygun yapılması gerekiyor. Belediye, işin ciddiyeti için banka teminatı istiyor. Yani ev bedava olsa da, oturulacak hale getirmek için ciddi bir tadilat bütçesi ayırmak gerekiyor.

İRLANDA'DA 84 BİN EURO HİBE

İrlanda hükümeti ise ada nüfusunu korumak için kesenin ağzını açtı. 'Yaşayan Adalarımız' projesiyle, 1993 yılından önce yapılmış ve boş duran bir evi alıp adaya yerleşenlere hibe veriliyor.

Destek tutarı 84 bin Euro'yu buluyor. Fakat bu para, evin dekorasyonu için değil; yapısal onarımı, yalıtımı ve kurtarılması için veriliyor. Hedef, hem kültürel mirası korumak hem de adalarda bacaların tütmesini sağlamak.

İSVİÇRE'DE '10 YIL GİTME' ŞARTI

Refah seviyesi yüksek İsviçre'de bile nüfus sorunu var. Valais kantonundaki Albinen köyünde nüfus 250'nin altına düşünce köy meclisi nakit teşvik kararı aldı.

Köye yerleşen 45 yaş altı her yetişkine 25 bin, çocuklara ise 10 bin İsviçre Frangı ödeniyor. Ancak İsviçreliler parayı verirken garantiyi de alıyor: En az 10 yıl boyunca köyde yaşama taahhüdü vermeniz ve orada belirli bir miktar mülk yatırımı yapmanız zorunlu. Aksi halde parayı faiziyle geri istiyorlar.

ESTONYA TAPA ÜSSÜNDEKİ STRATEJİK ASKERİ YIĞINAK

Tapa askeri üssünde gerçekleştirilen dev tatbikata toplamda 1.259 NATO askeri katılım sağladı. Operasyon kapsamında ABD, Fransa ve Estonya birlikleri koordineli bir şekilde görev icra etti. Söz konusu tatbikattan gelen kareler müttefik güçlerin askeri disiplinini açıkça kanıtlıyor. İttifakın Doğu Avrupa kanadını korumayı amaçlayan hamleler Polonya hattına kadar uzanıyor. Kraliyet Tank Alayı Eylül ayından beri ilgili bölgede aktif nöbet tutmaya devam ediyor.

DONDURUCU SOĞUKLARDA SÜRDÜRÜLEN KIŞ EĞİTİMLERİ

Estonya sınırları içerisinde gece vakti hava sıcaklıkları kimi zaman -30 dereceye kadar iniyor. Zorlu iklim koşullarına rağmen eğitimlerin kesintisiz devam etmesi askerlerin dayanıklılığını ölçüyor. Dondurucu donda kurulan özel kamplar personele hayatta kalma tecrübesi kazandırıyor. Yarbay Mark Luson tarafından yapılan değerlendirmede 'Bu yıl hava şartları daha sert' ifadesi kullanıldı. Sert kış şartları modern askeri mühimmatın performansını denemek için uygun bir zemin sunuyor.

KRALİYET TANK ALAYI KOMUTANI MARK LUSON'UN MESAJLARI

Kraliyet Tank Alayı Komutanı Yarbay Mark Luson olası bir küresel savaşa karşı orduların hazır olduğunu belirtti. Tecrübeli komutan müttefik orduların 'her zamankinden daha hazır' olduğunu tüm dünyaya ilan etti. İlgili açıklama bölgedeki askeri hareketliliğin psikolojik üstünlük sağlama amacını da taşıyor.

JANEK BAIDUZA VE EN KÖTÜ SENARYO PLANLAMALARI

Estonya Savunma Kuvvetleri bölük komutanı Janek Baiduza sahadaki kampın zorluklarına dikkat çekti. Komutan Baiduza 'Bu kamp normalden daha soğuk ve çok daha zorlayıcı. Ancak tam da bu yüzden önemli. 3. Dünya Savaşı gibi en kötü senaryolara hazırlık, bu şartlarda kazanılan tecrübelerle mümkün' açıklamasını yaptı. Söz konusu değerlendirmeler orduların en düşük ihtimalli riskleri dahi ciddiye aldığını gösteriyor. Kış kampında edinilen beceriler savunma stratejilerinin kalıcılığını artırmayı hedefliyor.

'PETROL YOKSA KÜBA DA YOK'

Trump, Küba'nın yıllardır Venezuela'nın sağladığı enerji ve finans kaynaklarıyla hayatta kaldığını hatırlattı. Venezuela'nın içinde bulunduğu durum nedeniyle bu desteğin artık sağlanamadığına dikkat çeken ABD Başkanı, şu ifadeleri kullandı:

'Küba için yolun sonu görünüyor. Onlar şu an tam anlamıyla çöküşün eşiğindeler. Çünkü sistemleri tamamen Venezuela'ya bağımlıydı. Parayı oradan alıyorlardı, petrolü oradan alıyorlardı. Ancak o musluk artık kapandı. Enerji açığının yarısını karşılayan Venezuela desteği gidince, Küba'nın başarısız olması kaçınılmaz.'

IRAK SİYASETİNE DE MÜDAHİL OLDU: 'MALİKİ GELİRSE YARDIM GİDER'

Trump'ın gündemindeki tek konu Latin Amerika değildi. Sosyal medya hesabı üzerinden Irak'taki siyasi gelişmelere de değinen Trump, eski Başbakan Nuri el-Maliki'nin isminin yeniden başbakanlık için geçmesine sert tepki gösterdi.

Maliki'nin geçmişte ülkeyi kaosa ve yoksulluğa sürüklediğini savunan Trump, Bağdat yönetimine açık bir uyarıda bulundu:

'Irak'ın Maliki'yi yeniden göreve getirerek tarihi bir hata yapabileceğini duyuyorum. Buna izin verilmemeli. Eğer Maliki koltuğa oturursa, ABD'nin yardımları o gün biter.'

Trump paylaşımını, kendi seçim sloganına atıfta bulunarak 'Irak'ı yeniden büyük yapalım' sözleriyle noktaladı.

EFENDİ-KÖLE DÖNEMİ GERİ GELDİ

Yeni yasaların en çarpıcı ve tepki çeken maddesi 'kölelik' üzerine oldu. Ceza hukuku metinlerinde açıkça 'Efendi' ve 'Köle' tanımları yer aldı. Yasaya göre köle statüsündeki bir bireyin cezalandırılma yetkisi, devlet mahkemelerinden alınarak doğrudan 'efendisine' bırakıldı. Bu durum, köleliğin devlet eliyle meşrulaştırılması olarak yorumlandı.

SUÇ AYNI, CEZA FARKLI: TOPLUM 4 SINIFA AYRILDI

Taliban'ın yeni adalet anlayışı, 'yasa önünde eşitlik' ilkesini tamamen ortadan kaldırdı. Toplum resmen dört farklı kasta bölündü:

1. Din Alimleri
2. Seçkinler
3. Orta Sınıf
4. Alt Sınıf

Bu sisteme göre aynı suçu işleyen kişiler, sınıflarına göre farklı muamele görecek. Örneğin; bir suçu 'Din Alimi' işlerse cezası sadece sözlü uyarı olacak. 'Seçkinler' mahkemeye çağrılıp uyarılmakla yetinilecek. 'Orta Sınıf' için hapis cezası öngörülürken, faturanın en ağırı 'Alt Sınıf'a kesilecek. Alt sınıftaki vatandaşlar hapis cezasının yanı sıra fiziksel şiddet içeren bedensel cezalara da çarptırılacak.

MUHALİF OLMANIN CEZASI: ÖLÜM

Yeni kanunlar, Taliban yönetimine karşı gelenlere veya eleştirenlere yaşam hakkı tanımıyor. 'İsyancı' olarak tanımlanan muhalifler, kamu düzenine zarar verdikleri ve bu zararın ancak 'yok edilerek' giderilebileceği gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırılacak. Ayrıca muhalifleri bilip de ihbar etmeyen vatandaşlar da hapis cezasıyla yargılanacak.

KADINLAR VE KIZ ÇOCUKLARI İÇİN KARANLIK TABLO

Yeni düzenleme ile birlikte kız çocuklarının eğitim alması yasal olarak tamamen yasaklandı. Kadınların toplumsal hayattaki yeri ise daha da daraltıldı. Akrabalık bağı olmayan bir kadın ve erkeğin aynı ortamda bulunması 'suç' sayıldı.

VATANDAŞA 'CEZALANDIRMA' YETKİSİ

Hukuk sistemindeki bir diğer tehlikeli madde ise 'vatandaşın vatandaşı cezalandırması' oldu. Bir kişinin 'günah' işlediğine şahit olan herhangi bir vatandaşın, o kişiyi şahsen cezalandırmasına yasal izin verildi. Ayrıca dans etmek ve dans edeni izlemek yasaklanırken, tanımı muğlak olan 'ahlaksızlık yerlerinin' yıkılması emredildi.

'KEMİK KIRILMAZSA ŞİDDET SERBEST'

Şiddet ve istismar konularında da kan donduran detaylar mevcut. Çocuğa yönelik şiddet ve istismar, belirli şartlarda cezasız bırakıldı. Bir babanın 10 yaşındaki oğlunu namaz kılmadığı için dövmesine izin verilirken, şiddetin sınırı 'derinin yırtılmaması ve kemiğin kırılmaması' olarak belirlendi. Bu sınır aşılmadığı sürece şiddet suç sayılmayacak.

Ayrıca Hanefi mezhebi devletin tek geçerli mezhebi kabul edilirken, mezhebini terk edenlerin 'kafir' sayılarak hapsedileceği belirtildi.

YÜZYILLIK TARTIŞMA SON BULDU

İskoçya Ulusal Müzesi'ne bağlı çalışan araştırmacılar, 'Prototaxites nedir?' sorusuna kesin bir yanıt getirmeyi başardı. Rhynie chert adı verilen tortul yataklarda mükemmel şekilde korunan fosiller, kimyasal ve anatomik analizlere tabi tutuldu. Yapay zeka destekli incelemeler, bu organizmanın bilinen sınıflandırmaların tamamen dışında kaldığını gösterdi.

BAĞIMSIZ BİR YAŞAM FORMU

Araştırma ekibi, devasa yapının ne bir bitki ne de bir mantar olduğunu, aksine tamamen soyu tükenmiş ve bağımsız bir karmaşık yaşam çizgisine ait olduğunu ortaya koydu. Araştırmanın eş genel yazarı Dr. Sandy Hetherington, bu canlının anatomik özelliklerinin günümüz dünyasındaki hiçbir yaşam formuyla benzeşmediğini vurguladı.

Hetherington, keşfi 'yaşamın büyük ve karmaşık organizmalar inşa etmek için yaptığı bağımsız bir deney' olarak tanımladı. Yaklaşık 360 milyon yıl önce nesli tükenen bu gizemli tür, evrimin bugüne ulaşmayan farklı bir kolunu temsil ediyor.

DÜNYA'NIN EN ESKİ EKOSİSTEMİNDEN İZLER

Dr. Corentin Loron, araştırma yapılan Rhynie chert bölgesinin fosilleşmiş karasal ekosistemlerinden biri olduğunu kaydetti. Geçmişteki teknolojilerin yetersizliği nedeniyle sınıflandırılamayan bu canlı, artık bambaşka bir evrimsel mirasın temsilcisi olarak literatürdeki yerini aldı.

FIRÇAYI HASSAS BÖLGELERDE FARKLI KULLANDI

Yapılan gözlemlerde Veronika'nın alet kullanımındaki esnekliği araştırmacıları hayrete düşürdü. İneğin, sırtı gibi sert derili ve daha az hassas bölgeleri kaşımak istediğinde fırçanın kıllı ucunu tercih ettiği belirlendi. Ancak Veronika, karnı gibi daha yumuşak ve hassas bölgelere geçtiğinde fırçayı ağzında çevirerek düz sopa kısmını kullanmayı seçti. Ayrıca ineğin sadece aletin yönünü değil, uyguladığı gücü de ayarladığı; vücudunun üst kısımları için sert hareketler yaparken, hassas alt kısımlar için çok daha yavaş ve kontrollü davrandığı saptandı. Bu denli karmaşık bir alet kullanma becerisinin, insan dışı canlılarda şimdiye kadar sadece şempanzelerde bu kadar ikna edici şekilde görüldüğü belirtildi.

UZUN YAŞAM VE İLGİ ZEKA GELİŞİMİNİ TETİKLEDİ

Bilim insanları, Veronika'nın bu üstün bilişsel beceriyi geliştirmesinde yaşam koşullarının kritik bir rol oynadığını düşünüyor. Endüstriyel hayvancılıktaki çoğu sığırın aksine kesim yaşına gelmeden uzun bir ömür sürme şansı bulan, insanlarla günlük temas kuran ve karmaşık bir fiziksel ortamda yaşayan Veronika, bu sayede potansiyelini ortaya çıkarabildi. Bu durumun münferit bir olay olmayabileceğinden şüphelenen araştırma ekibi, benzer davranışların hayvancılık sektöründe gözden kaçmış olabileceğini vurgulayarak inek veya boğaların nesne kullandığını gören herkesin kendileriyle iletişime geçmesi çağrısında bulundu.

1000 KELİME ŞARTI VE ÖZGÜNLÜK

X yönetimi, parayı öyle herkese dağıtmıyor. Öncelikle yazılan makalenin tamamen özgün olması şart. Kopyala yapıştır içerikler veya yapay zekaya yazdırılmış metinler eleniyor.

Bir diğer kriter ise uzunluk. Makalenin en az 1.000 kelimeden oluşması gerekiyor. Yani kısa bir blog yazısı değil, derinlikli bir inceleme bekleniyor. Değerlendirme ise 'Verified Home Timeline' yani doğrulanmış ana akıştaki gösterimlere göre yapılacak. Nefret söylemi içeren, manipülatif veya sahte haber yayan yazılar ise yarışma dışı kalacak.

TÜRK KULLANICILARA KÖTÜ HABER

Duyurunun en can alıcı ve üzücü kısmı ise en sonda geldi. 1 milyon dolarlık bu dev ödül havuzu, şu an için sadece Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kullanıcıları kapsıyor.

Türkiye'deki veya dünyanın diğer bölgelerindeki içerik üreticileri, ne kadar iyi yazarsa yazsın bu turda ödülden yararlanamayacak.

SİNYAL 'MAROS' ÜZERİNDE KESİLDİ

Uçağın kaybolduğu Maros bölgesi, arama çalışmalarının merkezi haline geldi. Sinyalin bıçak gibi kesildiği noktaya odaklanan ekipler, uçağın akıbetini öğrenmeye çalışıyor.

Yetkililer olayın nedenine dair ilk değerlendirmeyi paylaştı. Gözler hava durumuna çevrilmiş durumda. Bölgedeki sert hava koşullarının uçuşu tehlikeye atmış olabileceği üzerinde duruluyor.

ARAMA TİMLERİ ZORLU ARAZİYE İNDİ

Haberin duyulmasıyla birlikte bölgeye çok sayıda arama kurtarma ekibi sevk edildi. Ancak işleri hiç kolay değil; hem engebeli arazi yapısı hem de kötü hava şartları çalışmaları güçleştiriyor.

Uçağın zorunlu iniş mi yaptığı yoksa düştüğü mü henüz netlik kazanmazken, ekipler ufacık bir iz bulabilmek için geniş çaplı bir tarama faaliyeti yürütüyor. Yolcu ve mürettebat yakınlarının endişeli bekleyişi sürüyor.

'SADECE BİR HASTANEDE 400 KİŞİ GÖZÜNDEN VURULDU'

İngiliz gazetesinin ulaştığı Tahranlı bir göz doktoru, karşılaştığı tabloyu rakamlarla anlattı. Sadece kendi çalıştığı hastanede, silahla gözünden yaralanmış 400'den fazla vakanın kayda geçtiğini bildirdi.

Doktor, güvenlik güçlerinin stratejisinin 'öldürmek değil, sakat bırakmak' üzerine kurulu olduğunu savundu. 'Kasten kafaya ve göze ateş ediyorlar. Amaç insanları kör etmek, kafalarını kullanılmaz hale getirmek' sözleri, müdahalenin sertliğini özetliyor.

GÖZLERİNİ KAYBEDENLER VAR

Hastaneye kaldırılan yaralıların birçoğu için ne yazık ki yapılacak bir şey kalmıyor. Çok sayıda hastanın gözünün alındığı ve kalıcı körlük yaşadığı belirtiliyor.

İnsan hakları örgütleri bu taktiğin yabancısı değil. Benzer yöntemlerin 2022 yılındaki 'Kadın, Yaşam, Özgürlük' protestolarında da kullanıldığı hatırlatılıyor. Rejimin, eylemcileri 'işaretlemek' ve sindirmek için bu acımasız yola başvurduğu konuşuluyor.

HASTANELER SAHRA ÇADIRINA DÖNDÜ

Sağlık sistemi çökmüş durumda. Doktorlar, hastaneleri savaş filmlerindeki sahra hastanelerine benzetiyor. 'Kan yok, tıbbi malzeme yok' diyen bir doktor, yaralıları koridorlarda, hatta soğukta dışarıda tedavi etmeye çalıştıklarını anlattı.

Öte yandan bilanço ağırlaşıyor. İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) verilerine göre ölü sayısı 2 bin 571'i buldu. Hayatını kaybedenlerin yüzde 90'ının protestocu olduğu, 16 binden fazla kişinin ise gözaltına alındığı aktarıldı.

İşte Trump'ın o çok konuşulacak sözleri ve ABD basınındaki savaş senaryoları...

'ÖZGÜRLÜĞE ÇOK YAKINLAR'

Trump, daha önce yaptığı uyarıları bir adım öteye taşıdı. Tahran yönetimini hedef alan ABD Başkanı, net konuştu. Trump, 'İran'a müdahaleye hazırız' diyerek niyetini belli etti.

İran halkının mevcut durumuna da değinen Trump, rejime karşı sokağa çıkanlara destek verdi. Başkan, 'İran özgürlüğe hiç olmadığı kadar yakın' ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD'nin rejim değişikliği isteği olarak yorumlandı.

SOKAKLARDA KAOS HAKİM DURUMDA

Sahada durum karışık. İran'ın birçok kentinde gösteriler hız kesmeden sürüyor. Güvenlik güçleri ile eylemciler arasındaki çatışmalarda bilanço ağırlaşıyor.

SALDIRI PLANI MASADA MI?

Amerikan medyası da hareketli. Kulislerde dolaşan iddialar manşetlere taşındı. Basında yer alan haberlere göre Trump yönetimi kapalı kapılar ardında İran'a yönelik saldırı planlarını tartışıyor. Askeri seçeneklerin Washington'da ciddi ciddi konuşulduğu öne sürülüyor.

GİDEN KENDİNİ ORTA ÇAĞ'DA HİSSEDİYOR

Fransa'nın Alsace bölgesinde yer alan ve tarihi kökleri Orta Çağ'a kadar uzanan bu köyün adı Eguisheim. Bölge, bozulmamış mimarisiyle dikkat çekiyor.

Köyün sokaklarında; yumuşak pastel tonlarına boyanmış ahşap evler, eski geometrik yapıyı yumuşatan rengarenk çiçekler ve asırlık Arnavut kaldırımları göze çarpıyor. Ziyaretçiler, bu atmosferde kendilerini bir film setinde değil, tarihin içinde hissediyor.

YÜZYILLARDIR YAŞAMIN DEĞİŞMEDİĞİ KÖY

Yerleşim planı yüzyıllardır değişmeyen Eguisheim'da yürümek, tarihi bir koreografinin parçası olmak gibi. Fiziksel yapının yanı sıra günlük yaşam da 500 yıl önceki sadeliğiyle devam ediyor.

Bölge ekonomisini şarap üretimi şekillendiriyor. Yemeklerin yavaş yendiği, komşuların birbirlerine isimleriyle seslendiği ve yapaylıktan uzak bir hayatın sürdüğü köyde, modern dünyanın hızı hissedilmiyor.

TIBBİ DURUM NEDENİYLE GÖREV ASKIYA ALINDI

NASA'dan yapılan resmi açıklamaya göre, Perşembe günü gerçekleştirilmesi planlanan uzay yürüyüşü, bir astronotta baş gösteren ani bir 'tıbbi durum' nedeniyle süresiz olarak ertelendi.

Astronotlar Zena Cardman ve Michael Fincke tarafından yapılması planlanan bu kritik görev, ekip güvenliğini riske atılmamak adına durduruldu. NASA yetkilileri, operasyonun güvenli bir şekilde yürütülmesinin en yüksek öncelikleri olduğunu vurguladı.

GİZLİLİK POLİTİKASI VE SAĞLIK DURUMU

NASA'dan yapılan açıklamada astronotun durumunun stabil olduğu ifade edildi. Sürecin henüz tamamen normale dönmediği ifade edilen açıklamada, durumun yakından takip edildiği ve 24 saat içerisinde yeni bir açıklama yapılacağı belirtildi.

ERKEN DÖNÜŞ VE KURTARMA SENARYOSU MASADA

Yaşanan sağlık sorununun, görevin seyrini değiştirebilecek kadar ciddi olabileceği değerlendiriliyor. NASA yetkilileri, Crew-11 görevinin planlanandan daha erken sonlandırılması ihtimalinin de aktif olarak değerlendirildiğini açıkladı.

SpaceX kapsülü ile 2 Ağustos 2025 tarihinde istasyona ulaşan Crew-11 ekibi; NASA astronotları Zena Cardman ve Michael Fincke, Japon astronot Kimiya Yui ve Rus kozmonot Oleg Platonov'dan oluşuyor. Yaklaşık altı aydır görevde olan ekibin, olası bir acil dönüş kararında görev sürelerinde büyük bir kayıp yaşamayacağı, zira halihazırda görevin son aşamasında oldukları belirtiliyor.

Öte yandan istasyonda bu ekibe ek olarak, 27 Kasım'da Soyuz aracıyla gelen NASA astronotu Christopher Williams ile Rus kozmonotlar Sergey Kud-Sverchkov ve Sergei Mikayev de bulunuyor.